ณ ต้นพระศรีมหาโพธิ พุทธคยา
……………
พระศรีมหาโพธิ์ สังเวชนียสถานที่ตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตั้งอยู่ติดกับพระเจดีย์พุทธคยา ด้านทิศตะวันตก ปัจจุบันอยู่ในเขตปกครองของตำบลพุทธคยา รัฐพิหาร ห่างจากแม่น้ำเนรัญชราประมาณ ๒๐๐ เมตร
ต้นไม้ประเภทเดียวกับต้นโพธิ์ ชาวอินเดียเรียกว่า อัศวัตถ์ หรือ อัสสัตถ์ หรือ ปิปปละ ซึ่งเป็นไม้พันธุ์หนึ่ง เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นไม้ชนิดนี้ ต้นนี้จึงได้ชื่อว่า “ต้นโพธิ์” หรือ “โพธิรุกขะ” ซึ่งเป็นนามต้นไม้ตรัสรู้ เช่นพระศรีอาริย์มีไม้กากทิงเป็นโพธิรุกขะ พระกัสสปะมีไม้ต้นไทรเป็นโพธิรุกขะ พระโกนาคมมีต้นมะเดื่อเป็นโพธิรุกขะ เป็นต้น
ต้นโพธิ์ต้นปัจจุบันถือว่า (เป็นต้นที่ ๔) พ.ศ.๒๔๒๓ รัฐบาลอังกฤษซึ่งปกครองอินเดียอยู่ในเวลานั้น ได้มอบธุระให้เซอร์ อเล็กซานเดอร์ คันนิงแฮม บูรณะสถานที่นี้ ในระหว่างนั้น ต้นโพธิ์ตรัสรู้ล้มลงอีก”
เซอร์ คันนิ่งแฮม จึงได้จัดการปลูกต้นโพธิ์ขึ้นใหม่ ณ ที่เดิม โดยได้พบหน่อโพธิ์ ๒ หน่อ สูงประมาณ ๖ นิ้ว และ ๔ นิ้ว จึงเลือกเอาต้นที่สูง ๖ นิ้วปลูกลงที่ต้นเดิม และส่วนต้นที่สูง ๔ นิ้ว แยกไปปลูกไว้ทางด้านเหนือ ห่างจากต้นเดิม ๒๕๐ ฟุต ทั้งนี้เพื่อให้ชาวฮินดูได้ไปนมัสการพระวิษณุที่ต้นนั้น ส่วนชาวพุทธนมัสการที่ต้นเดิม จะได้ไม่เกิดการกระทบกระทั่งให้กระเทือนใจกันรวมอายุต้นโพธิ์ ถึงวันนี้ (พ.ศ.๒๔๒๓-๒๕๖๐) ได้ ๑๓๘ ปี
…………
ภาพ: Chamaiporn Kiti
