
ฐานที่ ๓ : ชีวิตกับความฝันใฝ่ (เส้นทางชีวิต)โดย พระอาจารย์อิทธิยาวัธย์ โชติปญฺโญ พระวิทยากรกระบวนธรรม สถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาวิชาพระพุทธศาสนา) มหาวิทยาลัยมหาจุฬา ฯ
สรุปได้ว่า รูปแบบและวิธีการดำเนินชีวิตในการเรียนรู้ตามหลักอิทธิบาท ๔ หลักธรรมนำไปสู่ความสำเร็จ ดังนี้
๑.ต้องการเรียนรู้ (ฉันทะ) ความต้องการที่เรามีวัดด้วยปริมาณอารมณ์ที่เกิดขึ้นพรุ่งพล่าน ความต้องการนั้นจะค่อยๆสงบไปและจะจางหายไปในที่สุดไม่ว่าจะต้องการอะไร แค่เราปล่อยให้ความต้องการนั้นๆถูกกระตุ้นด้วยพลังงานแห่งความอยากรู้ อยากเห็น กลายเป็นไฟที่ได้เชื้อเพลิงชั้นดี เมื่อศรัทธาและปัญญามาร่วมกัน จึงส่งเสริมแรงพลังให้สายน้ำที่เคยไหลเอื้อยเฉื่อยไปเรื่อยตามจังหวะของชีวิต อย่างไรก็ตาม เมื่อเราต้องการการเรียนรู้เกิดขึ้นแล้ว ก็ไม่มีอะไรจะขวางกั้นเราไว้ได้อีกต่อไป
๒.พากเพียร (วิริยะ) การจะสร้างความดีและป้องกันความไม่ดีได้จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องนำความเพียรเข้ามาเพิ่มเสริมช่วยกัน และยิ่งเราได้อ่านประวัติคนมากมายที่เขาประสบความสำเร็จจะเห็นบทบาทหนึ่งของทุกคน คือ วิญญาณนักสู้ เพราะว่าเกิดจากความมุ่งมั่นของนักศึกษาจะต้องฝ่าฝันต่ออุปสรรคที่เกิดขึ้นจากความไม่เห็นด้วยของใครอื่นไปได้ และแน่นอนในความสำเร็จของคนเรามักจะมาพร้อมกับแรงต่อต้านไม่มากก็น้อย แต่จิตใจที่มุ่งมั่นตั้งใจจริงเท่านั้นจึงจะฝ่ามรสุมเหล่านี้ไปได้ ซึ่งเราจะต้องไม่ละเป้าหมาย ปักหลักต่อเป้าหมายนั้นให้เป็นหนึ่งเดียวกับลมหายใจ และตราบที่มีลมหายใจอยู่ก็เท่ากับเรากำลังใช้ความพากเพียรโดยไม่รู้ตัวเพื่อนำตัวเองไปสู่เป้าหมายทีละน้อย เหมือนกับเราแทบจะไม่รู้ตัวเลยยามเมื่อเราหายใจเข้าออก
๓.ใส่ใจ (จิตตะ) เรามีความเพียรพยายาม ความคิดดีๆหรือที่เรียกว่าความคิดด้านบวกก็จะเกิดตามมา การที่เรานำความคิดดีๆกลับมาใส่ใจในใจ กลับไปปฏิบัติต่อยอดด้วยตนเอง ผสมกับความอยากรู้ถึงผลสำเร็จผลสำเร็จ เติมเต็มความพยายามและสั่งสมไว้ในใจ กลายเป็นความเชื่อมั่น สุดท้ายความสำเร็จนั้นก็จะไม่ใช่เพียรแค่คิด แต่เป็นการปฏิบัติจนถึงปลายทาง และรู้สึกซึ้งในหนทางที่ไม่มีอะไรให้ต้องคิดอีกตีอไป ทุกอย่างกลายเป็นวิถีชีวิตที่ลื่นไหลไปตามธรรมชาติแห่งความดีและสำเร็จ
๔.ใช้ปัญญา (วิมังสา) เรากำลังเรียนรู้ที่จะอยู่ในโลกที่เต็มไปด้วยปัญหาด้วยการใช้เหตุผลเพื่อช่วยสร้างสรรค์โลกนี้ได้น่าอยู่ยิ่งขึ้น หากเรียนรู้ว่าใครคิดอะไร และควรเอาอย่างไรหรือไม่ ก็ลองดูจากวิธีที่เหล่านั้นประสบปัญหาหรืออุปสรรค์ในชีวิต เราจะมีวิธีแก้ไขอย่างไร แล้วเราพอจะเชื่อได้ไหมว่าเรามีอะไรที่พิเศษกว่าได้ ลองพิจารณากรณีของบุคคลที่เขาประสบความสำเร็จกัน ว่าเขาเหล่านี้มีแนวทาง วิธีคิดอย่างไรจึงประสบความสำเร็จ
ชีวิตและการเรียนรู้จะต้องอาศัยความเพียรพยายาม ตั้งใจ สนใจ มีความเปลี่ยนแปลงสามารถพิสูจน์และเรียนรู้ได้ ซึ่งหลักอิทธิบาท ๔ ก็จะประสบความสำเร็จอย่างที่ตั้งใจ
…………………………………………………………………………………..


