ฐานที่ ๔ : รู้จักธรรมรู้จักให้ (การแบ่งปัน)โดย พระอาจารย์วิทยา ญาณเวที กรรมการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร กำลังศึกษาระดับปริญญาเอกคณะศึกษาศาสตร์ มหวิทยาลัยศิลปกร

          ๑.เป้าหมายแท้จริงคือ การมีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา อารมณ์ และค่านิยม เพื่อที่จะพัฒนาชีวิตให้เจริญเติบโตในท่ามกลางบรรยากาศบนรากฐานของหลักสติ ปัญญา ที่เป็นการสอนให้มนุษย์รู้จักการพัฒนาสติปัญญาของตนเองในการแก้ไขปัญหาในการดำเนินชีวิต

          ๒. หลักศรัทธา เชื่อมั่นในความจริง ความดีงาม และการแก้ไขปัญหาได้ตามทางแห่งเหตุผล และเชื่อในสังคมที่ดีงามของมนุษย์ซึ่งจะเจริญงออกงามขึ้น คือ ความรู้ความเข้าใจ

          ๓. หลักศีล มีความประพฤติ ทั้งทางกาย วาจา และการเลี้ยงชีพสุจริต

          ๔.คุณธรรม คุณธรรมเป็นสิ่งที่ต้องอบรมโดยเฉพาะเพื่อให้เกิดขึ้นเหมาะสมกับที่เราต้องการ

          ๕.ไตรสิกขา อันได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นสิ่งที่ควรประพฤติปฏิบัติ อันเป็นการแสดงออกทางร่างกายตลอดถึงจิตใจ เพื่อให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมี

ผลสำเร็จที่ตนต้องการ จุดหมายที่ปรารถนา จะเข้าถึงหรือสำเร็จได้ด้วยการลงมือทำ คือ การพึ่งตนเองและทำความเพียรพยายามและไม่รอโชคชะตา ไม่หวังผลตอบแทน จะมีความตั้งใจในการทำหน้าที่ให้สมบูรณ์แบบสรุปได้ ดังนี้

          ๑.รู้จักรัก หมายถึง เป็นการรู้จักการวางชีวิตให้อยู่ตรงกลางอย่างพอดี วางความรู้สึกให้กลับมารักตนเอง ด้วยความรักที่มาจากใจ และใช้ปัญญากำกับบทรักของชีวิต ให้โลกแล่นไปในจังหวะที่เหมาะสม ไม่ว่าขะมีหรือจน เราก็สามารถที่จะสร้างชีวิตให้มีความสุขยืนเคียงข้างได้

          ๒.รู้จักพอ หมายถึง แม้ว่าน้ำตาที่ไหลเมื่อแรกเริ่มของการเรียนรู้อาจจะพรั่งพรูเพราะความเสียใจ แต่เราก็ไม่ควรให้มันหลั่งรินอยู่นานวัน เราควรรีบเช็ดน้ำตาที่ไหลรินโดยการสร้างกำลังใจที่จะสู้กับความผิดหวังที่มีแล้ววันหนึ่งที่ชีวิตแข็งแกร่งขึ้น เราจะหันกลับมายิ้มให้กับความทุกข์ที่เกิดขึ้นที่สอนให้กล้าที่จะก้าวข้ามมันไป ดังนั้นใหเรารู้จักพอเพียง พอประมาณในสิ่งที่เรามีอยู่ อยากไปโลภมากกมายจนทำให้เราต้องกลับมาเสียน้ำตาไป เราจะต้องรู้จักคำว่าพอ

          ๓.รู้จักให้ หมายถึง การแบ่งปัน ช่วยเหลือ ดังเช่นที่เรามีกัลยาณมิตรนั้นเปรียบเสมือนการมีสิ่งที่ดีมาคอยห่อหุ้มชีวิตให้มีความดีงาม และมีกำแพงแห่งความดีทั้งหลายที่แข็งแรงไว้ป้องกันอันตรายทั้งหลายที่คอยประทุษร้ายเรา “หนึ่งมิตรชิดใกล้ที่ดี ก็คงเพียงพอที่จะทำให้ชีวิตนี้มีคุณค่าที่งดงามตลอดไป”

          ๔.รู้จักธรรม หมายถึง การตระหนักรู้ว่าอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคตที่เป็นรูปธรรมนั้นไม่ได้มีจริง สิ่งที่เกิดขึ้นโดยแท้จริงนั้น คือ การเปลี่ยนแปลงของความคิดซึ่งเกิดขึ้นในอาณาจักรของจิตเราเท่านั้น “เมื่อชีวิตที่เกิดขึ้นมีเรื่องราวต่างๆเข้ามาเกาะเกี่ยวและสร้างเหตุปัจจัยให้ชีวิตอยู่กับความเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา เราจะจะรู้จักปรับทิศทางของความรู้สึกให้อยู่กับปัญหาและรู้จักปล่อยวางอย่างเข้าใจ” ดังหลักธรมสังคหวัตถุธรรม ๔ ประการ คือ

                    (๑) ทาน รู้จักให้ปัน สิ่งของ ของตน แก่ผู้อื่นที่ควรให้ปัน

                    (๒) ปิยวาจา รู้จักเจรจาอ่อนหวาน คือ กล่าวแต่วาจาที่สุภาพอ่อนโยน

                    (๓) อัตถจริยา รู้จักประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น

                   (๔) สมานัตตตา เป็นผู้มีตนเสมอ คือ ไม่ถือตัวเย่อหยิ่ง จองหอง อวดดี

          ซึ่งคุณธรรม ๔ ประการนี้ เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของผู้อื่นไว้ได้ และยังความสมัคร สมานสามัคคี ให้เกิดขึ้นระหว่างกันและกันด้วย หรือจะเรียกว่า เป็น “หลักธรรมมหาเสน่ห์”

…………………………………………………………………..

โครงการฝึกปฏิบัติธรรมออนไลน์ “กิจกรรมปฏิบัติธรรมพัฒนาจิต ชีวิตและปัญญา” คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ชั้นปีที่ ๑ และชั้นปีที่ ๒ จำนวน ๖๘๕ คน จัดอบรมในรูปแบบออนไลน์ผ่านโปรแกรม Zoom วันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๖๔ กิจกรรมเสริมความเป็นครู หลักสูตร ๑ วัน