โครงการฝึกปฏิบัติธรรมออนไลน์ “กิจกรรมปฏิบัติธรรมพัฒนาจิต ชีวิตและปัญญา” คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ฐานที่ ๒ : ศีลธรรมนำชีวิต (ทักษะในการเรียนรู้)

          สรุปได้ว่า ศีลธรรมนำชีวิต โดยปกติแล้ว ศีล แปลว่า ปกติ เย็น ฉะนั้นคนที่มีศีล หมายถึง คนที่มีความสงบร่มเย็นเป็นสุข โดยศีลนั้นเป็นเครื่องควบคุมทางกายและทางวาจา เมื่อทุกคนมีศีลการแสดงออกทางวาจา ทางกายก็จะเรียบร้อย และไม่มีเบียดเบียนคนอื่น ซึ่งบุคคลที่มีศีลจะเป็นลักษณะดังนี้

           ๑.ห้ามฆ่าสัตว์ ทำร้ายสัตว์ จะทำให้ร่างกายมีความแข็งแรง มีปัญญาที่ฉลาดหลักแหลม มีรูปร่างหน้าตาดี มีบริวารมาก มีโรคภัยน้อย มีอายุยืน

           ๒.ไม่ลักทรัพย์ของคนอื่น จะทำให้มั่งมีด้วยเงินทอง อยู่อย่างมีความสุขไม่ต้องหวาดระแวงผู้อื่น คิดอยากได้อะไรก็ได้ดังใจปราถนา

           ๓.ไม่ระเมิดหญิงที่เป็นภริยาคนอื่น จะทำให้เราไม่ศัตรู เป็นที่รักของทุกคน มีร่างกายสมบูรณ์ไม่ต้องลำบากในชีวิต อยู่อย่างมีความสุข ไม่ต้องกลัวภัยใดๆ

          ๔.ไม่พูดเท็จ จะทำให้ผิดพรรณผ่องใส พูดจาไพเราะน่าฟัง มีร่างกายพอดี พองาม มีวาจาเป็นที่น่าเชื่อถือ ทำให้จิตใจไม่ฟุ้งซ่าน

          ๕.ไม่ดื่มสุราและน้ำเมาทำให้ขาดสติ จะทำให้มีปัญญาดี มีปฏิภาณไหวพริบแก้ไขปัญหาเก่ง ไม่เกียจคร้าน พูดจามีสัจจะ มีความกตัญญูกตเวที เสียสละ มีความระอายแก่ใจ ความเกรงกล้วต่อบาป

          เพราะฉะนั้นลักษณะของผู้ที่มีศีลธรรมนำชีวิตสู่ความเจริญรุ่งเรืองเป็นผู้ที่น่าศรัทธาและบุคคลเรานี้อยู่ในสังคมได้สังคมนั้นก็จะสงบสุข ซึ่งอานิสงส์ของศีล คือ ทำให้อายุยืนปราศจากโรคภัยเบียดเบียน มีความปลอดภัยจากโจรผู้ร้าย ครอบครัวอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข มีผู้เคารพเชื่อถือ วาจามีเสน่ห์เป็นที่น่าจับใจไพเราะ และเป็นผู้มีสติปัญญาดีและเฉลียวฉลาด ไม่หลงหน้าหลงหลัง ดังนั้น หากสังคมนี้ปราศจากซึ่งศีลธรรม ถึงแม้จะมีความเจริญรุ่งเรืองทางด้านวัตถุเทคโนโลยีมากมายเพียงใด ก็มิอาจทำให้สังคมนี้น่าอยู่ได้ เพราะสังคมนี้เต็มไปด้วยความแย่งชิง แข่งขัน เอารัดเอาเปรียบ มองคนอื่นเป็นศัตรู มองคนอื่นเป็นคู่แข่งเพื่อที่จะเอาชนะมองไม่เห็นคุณค่าแห่งชีวิตความเป็นมนุษย์ ที่ทุกคนมีเท่าเทียมกัน จะอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขได้อย่างไร ดั่งคำที่ท่านพุทธทาสกล่าไว้ว่า “ศีลธรรมไม่กลับมาโลกาจะวินาศ”

ฉะนั้นกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดทักษะในการในแสวงหาความรู้ที่เป็นรูปธรรมเป็นสิ่งที่สำคัญเกี่ยวกับการสร้างชีวิตให้มีความสุข ดังนี้

          ๑.การสร้างทักษะด้วยสติ เป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้องค์ความรู้และวิธีการใช้ชีวิตให้มีความสุข

          ๒.การสร้างทักษะด้วยปัญญา ปัญญาเป็นพื้นที่ในการรวบรวมองค์ความรู้ มีเป้าหมายนำความรู้ที่ได้รับไปบริหารจัดการองค์ความรู้อย่างไรบ้าง การเรียนรู้การวางแผนให้เป็นขั้นตอนที่มีความชัดเจนเหมือนขั้นบรรไดที่เป็นการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ๆ

          ๓.การสร้างทักษะด้วยวิธีคิด เป็นการเรียนรู้เกิดจากคำถาม ยิ่งเราฟังมากก็จะได้ประโยชน์ต่การตอบมาก ยิ่งเราอ่านหนังสือมากจะได้รอบรู้ถึงเหตุผลประการการคิด การคิดสิ่งเออกมาจึงเกิดจากฟังและอ่านเป็นสำคัญ แล้วปฏิภาณองค์ความรู้จะเกิดขึ้นตามมา